Odpowiada: Piotr Plebaniak |

Komentarz zatwierdzony

To nie do końca "z drugiej strony"...to mylące. Nie chodziło o dobobyt ludu, a stworzenie warunków do tego aby lud był możliwie najbardziej produktywny, co przekładało się na siłę militarną. I tu tkwi krytyczna różnica między legizmem a konfucjanizmem. Legiści uważali, że natura człowieka jest z przyrodzenia zła i trzeba ją zdusić "kijem". Czyli zbudować system motywacyjny oparty na regulowaniu odpowiedzialności i poczucia odpowiedzialności strachem przed karami i samymi karami.

W konfucjanizmie, a więc systemie przełomu osiowego, natura człowieka jest dobra, trzeba go tylko wyedukować. Jest to więc odpowiednik zachodniej ideologii liberalnej, dającej populacji dużo luzu w sferze osobistej, co samo z siebie umożliwia funkcjonowanie innowatorom i generalnie otwiera wielkie wrota postępu w oprogramowaniu psychicznym. W systemach opresyjnych ludzie co prawda z nich uciekają, albo pracują mniej wydajnie, ale preoduktywność także jest zapewniana... ale właśnie przy braku _dobrobytu_. Ten dobrobyt przeciez w krytycznym kresie przekształcania się Qin w cesarstwo polegał na terroryzowaniu wspólnot wiejskich nowymi porządkami w zakresie odpowiedzialności zbiorowej. Państwo budowało swoją zdolność podboju, a nie realizowało jakieś ideały powszechnego dobra. Muiałbym przeczytać ten tekst PInesa, ale wygląda na to, że dokonał on nadinterpretacji.

W każdym razie, pana uwaga - dziękuję za nią - jest zbyt ogólna - nie odnosi się przy tym do żadnego konkretnego procesu, reformy ani momentu historycznego. Nie da się więc z nią debatować. Chętnie odpowiem na jakąś precyzyjnie zdefiniowaną, poddającą się koraboracji tezę lub przykład.

Ogólnie - powtarzając, systemy polityczne i filozofia rządzenia była praktycznie zawsze hybrydowa. Na tym polega charakter wszelkich "złotych er". Epoka Walczących Państw, przez nieustanne wojny, była taką złotą erą. Wojny wymusiły racjonalne podejście do rządzenia.. To momenty, w których idee i koncepcje wymyślano i wcielano w praktyczne zastosowanie nie z uwagi na ich użyteczność dla przetrwania państwa i na cel ostateczny - zjednoczenia wszystkiego pod Niebem, a nie z uwagi na zgodność z jakimiś filozofiami co do ludzkiej natury.

Nie rozumiem zarzutu "co nie zagrało?". Możliwe zę odopwiedziałem już tym zdaniem o budowie machiny podbojów. Etyką jako elementem/narzędziem kształtowania życia ludzi zajmował się właśnie konfucjanizm. W legizmie, z przyczyn i pragmatycznych, i ideologicznych, były to kary. Co do wizji natury człowieka: oba systemy mają swoją rację. Ale musimy zdefiniować co to jest "zło" - jak rozumieli je starożytni legiści, konfucjaniści... ideolodzy i włądcy decydujący, któe idee i wizje wcielić w życie. Oni być może rozumieli intuicyjnie pojęcie ultrakooperacji - ale nie posługiwali się aparatem koncepcyjnym, który jest dorobkiem aledwie XIX i XX wieku. Mój doktorat o tym będzie zresztą gotowy w ciągu 2-3 miesięcy. Niech pan trzyma kciuki.